Delirium

Delirium

Current track

Title

Artist


ΤΙΝΟΣ ΚΙΝΗΜΑ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΓΥΝΑΙΚΕΙΟ ΚΙΝΗΜΑ;

on 03/05/2020

Γεννημένη και μεγαλωμένη σε ένα περιβάλλον υγιές, χωρίς στερήσεις, δεν της έλειπε κάτι. Ή τουλάχιστον έτσι νόμιζε… Ήταν μόλις 7 ετών και ήταν μια τυπική μέρα, σε ένα τυπικό σχολείο, σε ένα τυπικό διάλειμμα και κάποια τυπική στιγμή ενεπλάκη σε μια τυπική διαπραγμάτευση με έναν τυπικό συμμαθητή της. Η αφορμή; Μια καρέκλα.
Η διαφωνία; Αν αυτή η καρέκλα έπρεπε να βρίσκεται στη μέση ή στην άκρη του τοίχου της αίθουσας.
Η διαπραγμάτευση δεν άργησε να μετατραπεί σε καβγά. Κάποια στιγμή, ο συμμαθητής αποφάσισε να επιστρατεύσει το παρακάτω επιχείρημα:

(αυτός) – Άντε! Που η προγονή σου, η Εύα, έφαγε το μήλο!

(αυτή) – Ποια είναι αυτή; Γιατί να φάει το μήλο σου;

(αυτός) – Δεν ήταν δικό μου, άσχετη! Η προγονή σου η Εύα, έφαγε το μήλο και μας έδιωξε ο Θεός από τον Παράδεισο!

(αυτή) – ΔΕΝ την ξέρω. ΔΕΝ ξέρω για ποια Εύα μιλάς!

(αυτός) – … Η καρέκλα θα μπει ΕΔΩ!

Όταν ήρθε να την πάρει ο πατέρας της από το σχολείο, παρατήρησε έναν έντονο προβληματισμό και ζήτησε να μάθει τι συνέβη. Η μικρή του τα διηγήθηκε και με ενοχικά κλάματα τον ρώτησε αν κάποια γιαγιά ή κάποια θεία έφαγε το μήλο του συμμαθητή της. Ο πατέρας, της εξήγησε ότι ο συμμαθητής έκανε αναφορά στην ιστορία του «Αδάμ και της Εύας». Έπειτα, διευκρίνισε ότι η αναφορά σε αυτή την ιστορία είχε «μισογυνιστικό» ύφος και ότι αυτό δεν θα έπρεπε να αναπαράγεται με αυτό τον τρόπο, καθώς όλοι οι άνθρωποι είμαστε ίσοι απέναντι στις επιλογές, στις υποχρεώσεις και στα δικαιώματά μας. Επίσης, την καθησύχασε λέγοντας ότι δεν χρειάζεται να νιώθει ενοχές, καθώς καμία προγονή τους δεν έφαγε από το μήλο κανενός. Ακόμη και αν κάτι τέτοιο συνέβαινε, δεν θα ήταν κάτι που προκάλεσε η ίδια. Δεν ήταν δικό της λάθος.

Στη συνέχεια, η 7χρονη άρχισε να καταλαβαίνει τι ήταν ίσως αυτό που της έλειπε. Της έλειπε το απαιτούμενο θάρρος να αποκρούει ανάρμοστες, μισάνθρωπες συμπεριφορές. Ίσως επειδή μέχρι εκείνη τη στιγμή δεν χρειάστηκε να αναπτύξει μια τέτοια «δεξιότητα». Ίσως επειδή η πρώτη επαφή της με τον μισογυνιστικό λόγο ήρθε όταν ήταν 7 ετών. Ήταν τυχερή. Ή μάλλον, ήταν πιο τυχερή από άλλα θηλυκά όντα του πλανήτη, τα οποία από μικρότερες ηλικίες αντιμετωπίζουν σοβαρή καταπάτηση ανθρώπινων δικαιωμάτων με έμφαση στις φυλετικές διακρίσεις. Συγκεκριμένα, στην Ινδία, όπως αναφέρεται σε άρθρο της Guardian (2018), κάθε χρόνο περισσότερα από 200,000 κορίτσια πεθαίνουν εξαιτίας της ελλιπούς φροντίδας, της μη παροχής φαγητού ή ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης. Πολλά θηλυκά έμβρυα δεν θα πάρουν ποτέ την πρώτη τους ανάσα, διότι σε κάποια μέρη του πλανήτη πραγματοποιούνται αμβλώσεις με μοναδικό κριτήριο το φύλο (ό. π.).

Αναμφισβήτητα υπάρχει εξοικείωση γύρω από το θέμα του γυναικείου κινήματος, καθώς θεσπίστηκε παγκόσμια ημέρα αφιερωμένη στους αγώνες του κινήματος για τα δικαιώματα των γυναικών. Το επίπεδο της ευαισθητοποίησης, η δράση και η ερμηνεία γύρω από το ζήτημα διαφέρει από τόπο σε τόπο και από τη μια χρονική στιγμή σε άλλη. Ποια είναι όμως ιστορικά η πορεία του κινήματος στην Ελλάδα; Όπως πληροφορούμαστε από τη Σαλίμπα (2019), το 1887 σηματοδοτείται το ξεκίνημα του φεμινιστικού κινήματος στην Ελλάδα με την έκδοση της «Εφημερίς των Κυριών» με επικεφαλής και εκδότρια τη δημοσιογράφο Καλλιρρόη Περέν. Η αρχική ομάδα των γυναικών που δημιουργήθηκε αποτελούνταν από καλλιεργημένες γόνους αστικής τάξης, οι οποίες είχαν προοδευτικές ιδέες σχετικά με την ενασχόληση των γυναικών στο δημόσιο βίο. Η αλληλεγγύη τους στις γυναίκες χαμηλότερων κοινωνικών στρωμάτων ήταν έμπρακτη. Σταδιακά, ιδρύονται σε πολλές πόλεις της Ελλάδας σχολεία προσαρμοσμένα στις ανάγκες των εργαζόμενων γυναικών. Ήδη από το 1909, θεσπίζονται οι πρώτες μεταρρυθμίσεις σχετικά με την εκπαίδευση και την εργασία των γυναικών. Η προστασία της μητρότητας τίθεται ως θέμα το 1912, όπου λαμβάνονται μέτρα για την άδεια μητρότητας. Στην περίοδο του Μεσοπολέμου (1918-1939) ξεκίνησαν οι πρώτες διεκδικήσεις αναφορικά με τη μισθωτή εργασία (ό.π.).

Όσον αφορά στο δικαίωμα της ψήφου, το 1930 η πολιτική ηγεσία, υπάκουσε στις πιέσεις που ασκούνταν ήδη από το 1920 σχετικά με τα εκλογικά δικαιώματα και παραχώρησε δικαιώματα για τις δημοτικές εκλογές σε όσες πληρούσαν συγκεκριμένα ηλικιακά και μορφωτικά κριτήρια (ό.π.). Το 1944 η Πολιτική Επιτροπή Εθνικής Απελευθέρωσης (ΠΕΕΑ ), δίνει το δικαίωμα σε όλες στις γυναίκες να εκλέξουν και να εκλεγούν. Το 1952 κατοχυρώνεται νομικά το δικαίωμα των Ελληνίδων στην εκλογική διαδικασία. Κατά τη διάρκεια της δικτατορίας απαγορεύονται οι Οργανώσεις γυναικών και όσες συλλαμβάνονται να συμμετέχουν είτε στην Ελλάδα είτε στο εξωτερικό εξορίζονται ή φυλακίζονται. Από τη Μεταπολίτευση (1974 – σήμερα) και έπειτα επεκτάθηκαν οι τομείς ενδιαφερόντων του Γυναικείου Κινήματος σε ζητήματα όπως η ενδοοικογενειακή βία, το δικαίωμα στις εκτρώσεις, στη σεξουαλικότητα, στα οικογενειακά και στα εργασιακά (ό.π.).

Είναι επομένως σημαντικό να κατανοήσουμε ότι πλέον η εξασφάλιση της ισότητας και των δικαιωμάτων ανάμεσα στα φύλα είναι ευθύνη όλων των ανθρώπων. Ανεξάρτητα από το βιολογικό φύλο στο οποίο ανήκουμε, ανεξάρτητα από εάν οι γυναίκες μας ελκύουν ερωτικά ή όχι. Ανεξάρτητα από το εάν πρόκειται για τη μητέρα, την αδελφή, τη σύντροφο, την κόρη ή τη φίλη μας. Είναι υποχρέωσή μας να μηδενίσουμε τη δημιουργία ανασφαλών, ενοχικών άτολμων γυναικών. Ταυτόχρονα, μπορούμε να κάνουμε όλες εκείνες τις απαιτούμενες επιλογές ώστε να ενισχύσουμε τη διεκδίκηση των δικαιωμάτων των γυναικών σε όλους τους τομείς. Μια καλή αρχή, θα ήταν να λειτουργούμε με σεβασμό απέναντι στις απόψεις και στις επιλογές των γυναικών τονώνοντας την αξιοπρέπεια και την αυτοεκτίμησή τους.

Η πρόκληση της ημέρας: Διάλεξε μια γυναίκα από τον περίγυρό σου. Ρώτησέ την αν έχει διάθεση να σου μιλήσει για την ιστορία της. Αν ναι, άκουσε την. Απλά κάνε αυτό. Απλά άκουσέ την. Χωρίς να τη διακόπτεις, χωρίς ερωτήσεις, χωρίς κριτική διάθεση, χωρίς βλέμματα αμφισβήτησης. Απλά, άκουσε την.

Από την Άννα Ρούσσου

Βιβλιογραφικές Αναφορές:

Περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να αναζητήσετε:

  • Beauvoir S. De, (1949), «Το δεύτερο φύλο», Μεταίχμιο, 2009, Αθήνα.
  • Σαλίμπα Ζ., «Γυναίκες εργάτριες στην ελληνική βιομηχανία και στη βιοτεχνία (1870-1922)», 2002, Αθήνα.

Δήλωση αποποίησης ευθύνης :

Οι απόψεις και οι πεποιθήσεις που εκφράζονται σε αυτό το άρθρο ανήκουν αποκλειστικά στην συγγραφέα και δεν αντιπροσωπεύουν ή ταυτίζονται απαραίτητα με εκείνες του Delirium Station.


Send us a message 
Enter your username